Studeren draait allang niet meer alleen om studeren. Ook je bijbaan, sociale leven en momenten voor jezelf vragen aandacht. Maar hoe zorg je ervoor dat alles in balans blijft?
Na een dag colleges ga je gelijk door naar je bijbaan. Ondertussen stromen de appjes binnen of je meegaat naar het terras, ligt er nog een berg literatuur op je te wachten en moet je thuis ook nog je was ophangen. Studeren, werken, afspreken met vrienden en ook nog tijd voor jezelf vinden: het kan soms voelen alsof je dagen te kort zijn. Hoe houd je alles in balans?
Het is heel gebruikelijk voor jongeren om te werken naast hun studie. Volgens cijfers van het CBS had in 2025 ruim 75% van de 15- tot 25-jarigen betaald werk. Voor veel jongeren betekent dit dat ze hun studie combineren met een bijbaan, waardoor werk een vast onderdeel is geworden van hun dagelijks leven naast hun studie.
Hoewel een bijbaan voordelen heeft, zoals financiële zelfstandigheid en werkervaring, betekent het ook dat je als student je tijd moet verdelen over meerdere verplichtingen. Naast studeren en werken vragen ook sociale contacten, ontspanning en huishoudelijke taken om tijd en aandacht. Hierdoor kan het voelen alsof je voortdurend tijd tekortkomt.
Je studierooster is natuurlijk niet te vergelijken met hoe je rooster eruitzag op de middelbare school. Doordat je minder colleges en lessen hebt, kan het voelen alsof je meer vrije tijd hebt. Toch is het belangrijk om niet te vergeten dat deze uren geen 'extra vrije tijd' zijn, maar bedoeld zijn om zelfstandig aan je studie te werken.
Wist je dat een voltijdstudie gemiddeld gelijkstaat aan ongeveer 40 uur studeren per week? Een groot deel van deze tijd bestaat uit zelfstudie. Daarom is het belangrijk om deze uren bewust in te plannen en niet te verwaarlozen. Doe je dat niet, dan kun je al snel achterlopen op de stof.
Deze vrijheid brengt natuurlijk veel voordelen met zich mee. Je kunt je week flexibel indelen en je tijd slim inplannen rondom je bijbaan, sport of andere sociale activiteiten. Staat bijvoorbeeld je favoriete sportles in de middag gepland, maar moet je ook nog studeren? Dan kun je ervoor kiezen om overdag naar je sportles te gaan en ’s avonds nog een paar uurtjes te blokken. Zo houd je ruimte voor ontspanning én zorg je ervoor dat je bijblijft met de stof.
Er is dus veel flexibiliteit, maar die vraagt ook om eigen verantwoordelijkheid.
Balans betekent niet dat studie, werk en vrije tijd altijd evenveel aandacht krijgen. Het gaat erom dat je bewust keuzes maakt over waaraan je je tijd besteedt. Tijdens een tentamenweek is het bijvoorbeeld verstandig om minder te werken, terwijl je in een rustigere periode juist extra diensten kunt draaien. Soms betekent dat ook dat je een feestje moet overslaan of een afspraak moet verzetten, omdat je op dat moment andere prioriteiten hebt.
Een goede planning helpt om overzicht te houden en voorkomt dat alles tegelijk op je afkomt. Denk er ook bewust aan om momenten in te plannen voor ontspanning. Door je tijd goed te plannen, ontstaat juist tijdens je studieperiode ruimte voor leuke activiteiten, zoals een terrasje pakken of een weekendje weg.
Iedere student deelt zijn of haar tijd anders in. Waar de één meerdere dagen per week werkt, kiest een ander ervoor om die tijd te besteden aan studeren, sporten, een bestuursjaar, een commissie of andere activiteiten. Ook persoonlijke omstandigheden spelen een belangrijke rol. Woon je thuis of op kamers? Heb je een lange reistijd? Of heb je naast je studie nog andere verplichtingen? Al deze factoren bepalen hoeveel tijd en energie je beschikbaar hebt.
Een goede balans ziet er daarom voor iedereen anders uit. Door realistische verwachtingen te hebben, bewust prioriteiten te stellen en je tijd goed te plannen, kun je een ritme vinden dat past bij jouw situatie. Het gaat niet om alles tegelijk doen, maar om keuzes maken die voor jou werken.
Arbeidsdeelname; jongeren | CBS
Hoeveel les krijg je op hbo en universiteit? - Studiekeuzekind
Wat is het aantal lesuren en studiepunten in het hoger onderwijs? | Rijksoverheid.nl